Uludağ
Kuluçka Dağıtım Seçimi

4  Sonuç

Yukarıdaki kriterler doğrultusunda Uludağ GNU/Linux Dağıtımı'nın Kuluçka Dönemini geçirmesi için en uygun dağıtım alternatiflerinin GPL lisansı ile hayatlarına devam eden ve popüler Linux dağıtımlarından Fedora, Mandrake, Suse, Debian ve Gentoo dağıtımları olabileceği sonucu çıkmıştır. Bu alternatifler kendi içlerinde birbirleri ile karşılaştırıldıklarında ortaya çıkan tablo şöyledir;

Fedora, Mandrake, Debian ve Suse Kuluçka Dağıtım olmak için gerekli sadelikten göreceli olarak uzaktırlar. İçerdikleri paket yöneticisi, yapılandırma araçları ve herbirinin uyguladığı özel yama setleri sebebi ile Kuluçka Dağıtım'dan Uludağ GNU/Linux tabanına geçişteki gerekli emek ve iş gücü olması gerektiğinden fazladır.

Debian'ın paket yapılarının karışıklığı paket temizleme sürecinde, geliştiricileri zorlayacak yapıya sahiptir. Debian paketleri içinde net olarak neler olup bittiğini görebilmek göreceli olarak Debian tecrübesi ile orantılıdır. Fedora, Mandrake ve Suse'de ise sahip olunan paket yapısının yetenekleri sınırlı ve yetersizdir. Böyle bir sistemden paket yöneticisini çıkarmak, hali hazırdaki kaynak paketler ile çalışmak ve bu paketler üzerinde değişiklik yapmak zor ve sorunludur.

Gentoo dışında kalan tüm dağıtımlarında aynı geliştirme araçlarına sahip olmasına rağmen kaynak kod ile çalışma anlamında en rahat ve özelleştirilebilir geliştirme ortamını Gentoo sağlamaktadır. Bunun en büyük sebebi Gentoo dışındaki dağıtımların belli bir paket formatına sahip olmaları ve bu paketleri binary halde dağıtmalarıdır. Oysa kaynak kod ile çalışma zaten Gentoo'nun doğal işleyiş sürecidir.

Paket çeşitliliği açısından bakıldığında Debian ve Gentoo dışında kalan dağıtımların resmi paket depoları yetersizdir. Güncel paketleri sisteme kurmak kullanıcının sorumluluğuna bırakılmış ve dağıtım tarafından kontrol altına alınmamıştır. Yeni paketler ile çalışmak için kullanıcılara neredeyse yeni sürümü bekletme yolu seçilmiştir. Hatta aynı paket yöneticisini kullanan dağıtımlar arasında aynı paketi kullanmak olanaksız hale gelmiş ve paketin Fedora, Mandrake ve Suse için ayrı halleri oluşmuştur.

Gentoo, Redhat ve Debian dışında kalan diğer dağıtımlar geçmişlerinde birbirlerini taban olarak seçmiş ve gene birbirlerinin yaptıkları yanlışları sistematik bir şekilde tekrarlamışlardır. Gentoo dışında kalan her dağıtım entegrasyon problemlerini ve yazılım sorunlarını çözmek için kendi yolunu çizmiş ve bu yollar zaman içinde birbirinden uzaklaşmış ve dağıtıma özel olmuşlardır.

Bu dağıtımların dışında kalan Slackware ise gelişmiş bir paket yöneticisine sahip olmaması, paket deposunun yeterince geniş olmaması, derleme işlemleri için yetersiz ortam sağlaması ve her paketi bağımsız olarak ele alması, paket bağımlılıklarını çözememesi ve paketleri özelleştirememesi sebebi ile Kuluçka Dağıtım olarak seçilmemiştir.

Bir dağıtım kullanmak yerine LFS çözümü uygulamak ise paketlerin birbirleri ile olan entegrasyonu için harcanacak emeğe, özelleştirilebilir olmaları için yapılacak değişikliklere ve bağımlılık araştırmak için harcanacak zamanın projeye katma değer olarak geri dönmeyeceği göz önüne alınarak seçilmemiştir.

Bu kriterler çerçevesinde aslen bir LFS projesi olan ve bir dağıtımdan çok meta-dağıtım olma özelliği gösteren Gentoo aşağıdaki nedenlerden dolayı Uludağ GNU/Linux dağıtımının bir süre üzerinde evrimleşeceği Kuluçka Dağıtımı olarak seçilmiştir.
  • Kuluçka olarak bir meta-dağıtım seçmek Dürtücü Teknolojilerin rahatlıkla dağıtım ile birleştirilmesini sağlayacaktır. Gentoo bir meta-dağıtım olarak adlandırılabilecek sadeliğe sahiptir ve gerçek anlamda bir dağıtım değildir.
  • HD'de şu an yapılmakta olan ``Uludağ Onaylı Kaynak'' oluşturma sürecinde, kaynak kodlara ulaşımı ve güncellemeyi kolaylaştıran Gentoo alt yapısı, yazılım derleme ve test etme sürecini hızlandıracaktır.
  • Gentoo, GPL lisanslı bir özgür yazılım projesidir ve geliştirilme süreci özgür yazılım felsefesine uygun olarak kamuya açık olarak yürütülmektedir. Yürütme Komitesi altında şekillenen çalışma grupları, geliştiriciler ve katkıcılar ile uyum içinde çalışabilecek organizasyonel kabiliyete sahiptir.
  • Gentoo, dosya sistemleri hiyerarşi standartları başta olmak üzere birçok standarta uymaya çalışmakta, barındırdığı yazılımlar içinde standartları göz önüne almaktadır.
  • Gentoo, geniş ve yeterli dökümantasyona/bilgi birikimine sahiptir.
  • Gentoo, e-posta listeleri, forum ve IRC kanalları ile geniş bir kitleye sahiptir.
  • Gentoo, diğer dağıtımlar arasında paket güncelliği en fazla olan dağıtımdır.
  • Gentoo çok geniş paket yelpazesine sahiptir ve bu paket veritabanı her geçen gün hızla genişlemeye devam etmektedir.
  • Gentoo paketleri masaüstü kullanıcısı için her türlü ortam/yazılım/pencere yöneticisi/yardımcı yazılımı barındırmaktadır.
  • Gentoo hali hazırda sahip olduğu USE bayrakları ile her paketin işlevlerini/özelliklerini değiştirmeye yarayan bir ortam sunmaktadır ve bu özelliği ile en özelleştirilebilir dağıtımdır. USE bayrakları sayesinde paket temizleme sürecinde geliştiricinin paket özelliklerini Ulusal Dağıtım'ın ihtiyaçları doğrultusunda kolaylıkla değiştirmesine olanak verir.
  • Gentoo paket işleme ve yama yapma politikası çok açık ve nettir. Eğer bir paket bozuk/hatalı derleniyor yada entegrasyon problemine sahipse geliştiriciler için izlenmesi gereken yol, Mandrake ve Debian dağıtımlarının izlediği yoldur. Bu sayede sadece Gentoo yamaları kullanılarak Debian ve Mandrake yamalarıda bütünleşik bir halde kullanılabilir hale gelmektedir.
  • Gentoo paket yönetim sistemi gelişkin ve kolay kullanılabilirdir. Portage kararlı kullanım için yeterince olgun olmasına rağmen Gentoo Geliştiricileri tarafından çeşitli yeni özellikler eklenmesi için sürekli geliştirilmektedir. Portage tarafından kullanılan paket kurma betikleri olan ebuild'ler insan diline yakın bir dil ile yazılmıştır ve ilk bakışta göreceli olarak geliştiriciye fikir vermektedir. ebuild'ler gerekli değişiklikler için yeterince kolay bir altyapı ve sadece 4 sayfadan oluşan basit bir söz dizimi kuralları içermektedir. Bu hali ile Paket Temizleme süreci için çok uygun bir seçimdir.
  • Gentoo Portage ismi verilen paket deposunun değişik versiyonlarını sistemde bulundurabilir. Bu sayede Uludağ GNU/Linux Tabanı olgunlaşıncaya kadar güncellenen bir Gentoo sistem üzerinde Uludağ GNU/Linux Tabanını oluşturan paketler evrimleşebilir.
  • Gentoo SLOT ismi verilen değişkeni ile bir paketin değişik versiyonlarını ve bağımlılıklarını sistemde birbiri ile karıştırmadan tutabilir. Örneğin geliştirici GNU C Derleyicisinin 4 farklı versiyonunu ve bunların bağımlılıklarını sisteminde tutarak temizlenen paketin bunlar ile uygun derlenip derlenemediğini gözlemleyebilir.
  • Gentoo bir paketin derlenmesi için gereken paket bağımlılıkları ile çalışması için gereken paket bağımlılıklarını ayrı ayrı tutmaktadır.
  • Gentoo paketlerinin kaynak kodları ve bu paketlere yapılan yamalar kolayca ulaşılabilir ve kontrol edilebilir durumdadır. Gentoo paketleri orijinal halleri ile tutmakta bu paketlere yapılan ve boyutu 20 Kb altında olan yamaları paket veritabanında paketin sahip oldugu dizinde files/ klasöründe, boyutu büyük olan yamaları ise kendi yansılarında tutmaktadır. Gentoo paket betikleri içinde hangi pakete, hangi yamanın, hangi sıra ile yapılacağı açık ve net bir şekilde belirtilmiştir. Gentoo paket betiklerine, bir paketi kurmak için gerekli işleyişin sadece bir kısmını yaptıran araçlar mevcuttur. Bu özellikler sayesinde geliştirici kaynak kod ve paket betikleri üzerinde gerekli hakimiyeti kurabilmektedir.
  • Gentoo paketlerini derlerken sandbox içinde derleyebilir ve gene sandbox içine kurulum gerçekleştirebilir. Bu özelliği sayesinde geliştirici derle & kur süreçlerini çalıştığı sisteme zarar vermeden gerçekleştirebilir.
  • Gentoo bünyesindeki paketlerin bağımlılıkları ve birbirleri ile olan ilişkileri çok net bir şekilde ulaşılır ve kontrol edilebilir durumdadırlar. Hangi paketin diğer paketleri gerektirdiği, değişik USE bayrakları ile paket özelliklerinin/bağımlılıklarının nasıl değiştiği, birbiri ile çakışan paketlerin hangileri olduğu gibi bilgiler kolayca takip edilebilir.
  • Gentoo paket formatı kurulmuş herhangi bir yazılımı çeşitli araçlarla yeniden paket haline getirmeye elverişlidir. QuickPkg adı verilen araç ile sisteme kurulmuş tüm yazılımlar tek tek paket haline dönüştürülebilir.
  • Gentoo paketlerini diğer dağıtımların kullandığı paket formatlarına dönüştürmek için çeşitli araçlar mevcuttur. RPM, dpgk gibi araçlar Gentoo'da çalışmakta ve paket formatları arası olabildiğince uyumlu dönüştürme işlemlerini mümkün kılmaktadır.

Bu web sitesinde bulunan bilgi ve belgelerin, kaynak gösterilmek koşulu ile kullanılması serbesttir.
Pardus markası ve logotipi TÜBİTAK'ın tescilli markasıdır. Kullanım koşulları için Yasal Uyarı bölümünü inceleyiniz.
Pardus hakkında merak ettikleriniz için lütfen yardım sayfasına başvurun. TÜBİTAK - UEKAE, PK.74 41470, Gebze / Kocaeli.

Copyright 2007 Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü. Tüm Hakkı Saklıdır. Görüşleriniz